Alçak, Orta ve Yüksek Gerilim Kaç Volt?
“Orta gerilim kaç volt?”, “yüksek gerilim hattı kaç volt?” soruları, elektrik altyapısıyla ilk kez karşılaşan pek çok kişinin aklına gelir. Kısa cevap: Türk mevzuatı yalnızca iki sınıf tanımlar; “orta gerilim” ise sektörde yaygın kullanılan bir ara sınıftır.
Mevzuata göre alçak ve yüksek gerilim
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (Resmî Gazete: 30 Kasım 2000, sayı 24246) gerilimi iki sınıfa ayırır (yönetmelik):
- Alçak gerilim: Fazlar arası etkin değeri 1000 volt ya da altında olan gerilim.
- Yüksek gerilim: Fazlar arası etkin değeri 1000 voltun üstünde olan gerilim.
Yani mevzuat açısından 1000 voltun üzerindeki her tesis “yüksek gerilim tesisi”dir. Bu yüzden 34,5 kV’luk bir beton köşk de işletme sorumluluğu ve güvenlik kuralları açısından yüksek gerilim tesisi sayılır.
Uygulamadaki sınıflandırma
| Sınıf | Gerilim aralığı (yaygın kullanım) | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Alçak gerilim (AG) | 1 kV ve altı | Evler ve işyerleri: faz-nötr 230 V, fazlar arası 400 V |
| Orta gerilim (OG) | 1 kV üzeri – 36 kV | Dağıtım şebekesi; Türkiye’de en yaygın seviye 34,5 kV |
| Yüksek ve çok yüksek gerilim | 36 kV üzeri | İletim şebekesi; Türkiye’de 154 kV ve 380 kV |
Sektörde 1–36 kV aralığı için “orta gerilim” ifadesi kullanılır. Nitekim Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın bakım usul ve esasları da 0–36 kV aralığındaki tesisleri kapsar.
Orta gerilim kaç volt?
Uygulamada orta gerilim, 1 kV’un üzerinden 36 kV’a kadar olan gerilimlerdir. Türkiye’de dağıtım şebekelerinde en sık karşılaşılan orta gerilim değeri 34,5 kV’tur (34.500 volt). Trafo merkezleri, beton köşkler ve OG hücreler bu seviyede çalışır.
Yüksek gerilim kaç volt?
Mevzuata göre 1000 voltun üzerindeki her gerilim yüksek gerilimdir. Günlük dilde “yüksek gerilim hattı” denildiğinde ise genellikle şehirler arası enerji taşıyan 154 kV ve 380 kV’luk iletim hatları kastedilir.
Alçak gerilim kaç volt?
Alçak gerilim 1000 volt ve altıdır. Evlerde prizlerde faz ile nötr arasında 230 volt, üç fazlı tesislerde fazlar arasında 400 volt bulunur. Dağıtım trafoları orta gerilimi bu seviyeye düşürür.
Güvenlik notu
Yüksek gerilim tesislerinde çalışma, yalnızca yetkili ve eğitimli personel tarafından, enerji kesilip topraklandıktan sonra yapılmalıdır. 1 kV’un üzerindeki tesislerde işletme sorumlusu bulunması da yasal bir yükümlülüktür; ayrıntılar için trafo işletme sorumluluğu sayfamıza bakabilirsiniz.